สหภาพยุโรป สนับสนุนการประเมินความเปราะบางของชุมชนเมืองต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศในไทย สอดรับแผนปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศแห่งชาติ
ภายใต้โครงการประชาสังคมร่วมแรงเพื่อเปลี่ยนแปลงเมือง

โครงการประชาสังคมร่วมแรงเพื่อเปลี่ยนแปลงเมือง (SUCCESS) ได้รับการสนับสนุนจากสหภาพยุโรป (European Union: EU) ในการดำเนินงานและปฏิบัติที่สอดคล้องกับแผนแม่บทรองรับการเปลี่ยนแปลง สภาพภูมิอากาศ พ.ศ. 2558 – 2593 และแผนปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศแห่งชาติ (National Adaptation Plan: NAP) โดยโครงการเน้นการเสริมสร้างศักยภาพและทักษะของภาคประชาสังคม ท้องถิ่น และทุกภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง ในการกำหนดนโยบายและวางแผนการพัฒนาเมืองอย่างเป็นระบบเพื่อปรับตัวลดผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและจากภัยพิบัติ

เมืองในประเทศไทยมีการพัฒนาและเติบโตอย่างรวดเร็วแต่การวางแผนยังไม่เพียงพอและทันกับการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น ทั้งจากการเพิ่มขึ้นของจำนวนประชากร ความต้องการและเข้าถึงทรัพยากร การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานต่างๆ ส่งผลทำให้เกิดปัญหาทางด้านเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อมตามมา และได้รับผลกระทบที่ไม่เท่าเทียมกัน ประกอบกับผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศจะยิ่งซ้ำเติมปัญหาที่เกิดจากการพัฒนาเมืองให้มีความรุนแรงมากยิ่งขี้น โดยเฉพาะปัญหาที่เกี่ยวข้องทางด้านน้ำ ทั้งน้ำท่วม น้ำแล้ง และการขาดแคลนน้ำ นอกจากนี้ยังรวมไปถึงเหตุการณ์วิกฤตที่เกิดขึ้นอย่างกะทันหันและไม่มีการวางแผนล่วงหน้ามาก่อนล้วนแล้วแต่ส่งผลให้การบริหารจัดการเมืองมีความยากและสลับซับซ้อนมากยิ่งขึ้น ซึ่งวิกฤตทางด้านอากาศและภัยพิบัติยังคงมีแนวโน้มทวีความรุนแรงเพิ่มมากขึ้นจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ โดยประเทศไทยได้ถูกจัดเป็นประเทศที่มีความเสี่ยงสูงที่สุดอันดับที่ 9 ของโลก ที่จะได้รับผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (รายงาน Global Climate Risk Index 2021 ของ German watch)

ดังนั้นจึงมีความจำเป็นเร่งด่วนที่ทุกภาคส่วนประกอบด้วย หน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน ภาควิชาการ ภาคประชาสังคม ต้องให้ความร่วมมือและมีส่วนร่วมในกระบวนการออกแบบ วางแผน และพัฒนาเมือง เพื่อนำไปสู่การสร้างการเตรียมความพร้อมของชุมชนต่อการเปลี่ยนแปลงเมืองและการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ เพื่อให้เกิดความท่าเทียมและเป็นธรรมมากขึ้น

“การประเมินความเปราะบางต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ” จึงเป็นขั้นตอนสำคัญที่จะนำสู่การปรับตัว และเตรียมความพร้อมของเมืองและชุมชนต่อผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ โครงการ SUCCESS ทำงานร่วมกันกับองค์กรภาคประชาสังคมสนับสนุนการศึกษาประเมินความเปราะบางของชุมชนเมืองต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศใน 12 พื้นที่ใน 6 จังหวัด ภาคใต้ ได้แก่ พะตง ปาดังเบซาร์ ควนลัง และบ่อยาง จ.สงขลา, โตนดด้วน จ.พัทลุง และละงู จ.สตูล และภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ได้แก่ ขอนแก่น บ้านไผ่ จ.ขอนแก่น, สระใคร หนองคาย จ.หนองคาย, หนองสำโรง สามพร้าว จ.อุดรธานี โดยประเด็นหลัก ได้แก่ ปัญหาน้ำท่วม น้ำแล้ง การขาดแคลนน้ำ และการกัดเซาะชายฝั่ง

โครงการ SUCCESS ได้ปรับวิธีการและเครื่องมือสำหรับการประเมินความเปราะบางต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศให้มีความเหมาะสมกับบริบทของภูมิภาค เพื่อค้นหาประเด็นความเปราะบางที่สำคัญของชุมชนให้เกิดความเข้าใจว่ากลุ่มคนที่แตกต่างกันมีความเปราะบางต่างกันอย่างไร โดยเฉพาะกลุ่มคนด้อยโอกาส กลุ่มเปราะบาง และกลุ่มสตรี ซึ่งการวิเคราะห์ดังกล่าวจะนำมาใช้เพื่อหาแนวทางในการแก้ปัญหาอย่างเป็นระบบและสร้างการเตรียมความพร้อมอย่างเท่าเทียมและเป็นธรรม

โครงการ SUCCESS เป็นความร่วมมือระหว่างสถาบันสิ่งแวดล้อมไทย (TEI) มูลนิธิชุมชนสงขลา (SCF) ศูนย์ประชาสังคมและการจัดการองค์กรสาธารณประโยชน์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น (CSNM) Maastricht University (UM) และองค์กรภาคประชาสังคมท้องถิ่นใน 2 ภูมิภาค ได้แก่ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือและภาคใต้ โดยมีคณะกรรมการที่ปรึกษาระดับชาติ ประกอบด้วย ดร.จำเนียร วรรัตน์ชัยพันธ์ ศ.สุริชัย หวันแก้ว และ ผศ.ดร.ยรรยงค์ อินทร์ม่วง รวมถึงมีผู้เชี่ยวชาญระดับนานาชาติที่ให้การสนับสนุนเป็นที่ปรึกษาให้คำแนะนำการขับเคลื่อนโครงการ และมี ดร.ผกามาศ ถิ่นพังงา เป็นผู้พัฒนาโครงการและรับผิดชอบด้านวิชาการในฐานะผู้อำนวยการโครงการและผู้เชี่ยวชาญด้านเมืองกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ

Comments

No comments yet. Why don’t you start the discussion?

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *