หน่วยบริหารจัดการทุนด้านพัฒนาพื้นที่ (บพท.)
สำนักงานเร่งรัดการวิจัยและนวัตกรรมเพื่อเพิ่มความสามารถการแข่งขันและการพัฒนาพื้นที่ (องค์การมหาชน)
บพท. ร่วมกับเครือข่าย มทร. เครือข่าย มรภ. และเครือข่ายมหาวิทยาลัยในพื้นที่ เชิญชวนผู้สนใจร่วมค้นหานวัตกรรมและเทคโนโลยีที่เหมาะสม หรือ Appropriate Technology (AppTech) เพื่อยกระดับการผลิตให้ธุรกิจตนเองและชุมชน ในงาน APPTech EXPO 2026 : พลังเทคโนโลยีที่เหมาะสม เพื่อการพัฒนาชุมชนพื้นที่ “สร้างนวัตกรชุมชน ขับเคลื่อนเศรษฐกิจฐานรากอย่างยั่งยืน” ระหว่างวันที่ 4-5 สิงหาคม 2569 ณ โรงแรมเซ็นทารา แกรนด์ แอท เซ็นทรัลพลาซ่า ลาดพร้าว กรุงเทพฯ
ประเทศไทยมีเทคโนโลยีจากมหาวิทยาลัยและสถาบันวิจัยมากกว่า 20,000 รายการ และเมื่อผ่านการคัดกรองด้านราคา การประยุกต์ใช้ สิทธิบัตร และผลสำเร็จในการใช้งาน มีอยู่ประมาณ 3,500 เทคโนโลยีที่สามารถพัฒนาเป็นคลังความรู้และนำไปใช้ประโยชน์ได้ โดยหน่วยบริหารจัดการทุนด้านการพัฒนาพื้นที่ หน่วยงานสังกัดสำนักงานเร่งรัดการวิจัยและนวัตกรรมเพื่อเพิ่มความสามารถการแข่งขันและการพัฒนาพื้นที่ (องค์การมหาชน) หรือ รวพ. มีการรวบรวมเป็นคลังความรู้ในรูปแบบ Appropriate Technology Platform (AppTech Platform)เพื่อให้เกิดการนำใปใช้ประโยชน์ในวงกว้าง ทั้งระดับผู้ประกอบการ ธุรกิจชุมชน วิสาหกิจชุมชน จนถึงระดับครัวเรือน
และหนึ่งในการต่อยอดนวัตกรรมไปสู่การใช้งานจริง ก็คือ การดำเนินแผนงาน “การวิจัยต่อยอดเทคโนโลยีที่เหมาะสม (Appropriate Technology)” ภายใต้แผนงานเป้าหมายสำคัญตามยุทธศาสตร์ ววน. “ครัวเรือนในชนบทและผู้ประกอบการในพื้นที่ มีรายได้เพิ่มขึ้นด้วยเทคโนโลยีที่เหมาะสม (12,000 ครัวเรือนในชนบท มีรายได้สุทธิเพิ่มขึ้น 5,000 บาทต่อเดือน ภายใน 2 ปี)” โดยใช้ AppTech Platform ทำหน้าที่เป็นโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลที่เชื่อมโยงข้อมูล เทคโนโลยี นักวิจัย มหาวิทยาลัย ผู้ประกอบการ และครัวเรือน เข้าด้วยกัน ซึ่งสามารถติดตามรายได้ ต้นทุน เทคโนโลยี และความก้าวหน้าของโครงการแบบ Real Time และนำข้อมูลไปใช้กำหนดนโยบายบนฐานข้อมูลจริง
ที่สำคัญ AppTech Platform ยังมุ่งพัฒนาไปสู่ Technology Marketplace ที่เปลี่ยนจากการนำเทคโนโลยีจากนักวิจัยไปหาชุมชนมาเป็นการพัฒนาแบบ Demand-driven คือเริ่มจากปัญหาและความต้องการของชุมชน แล้วให้นักวิจัยพัฒนาเทคโนโลยีมาตอบโจทย์โดยตรง ซึ่งเป็นการเปลี่ยนจาก Technology Push สู่ Demand-driven Innovation และทำให้งานวิจัยกลายเป็นเครื่องมือสร้างรายได้ ลดต้นทุน และยกระดับคุณภาพชีวิต มากกว่าจะเป็นเพียงผลผลิตทางวิชาการ
หัวใจสำคัญของ Appropriate Technology คือการเปลี่ยนวัฒนธรรมจาก “การช่วยเหลือ” เป็น “การร่วมสร้าง” (Co-Creation) ที่ภาครัฐ มหาวิทยาลัย ภาคเอกชน และชุมชนต้องร่วมกันพัฒนา โดยชุมชนไม่ใช่ผู้รอรับ แต่เป็นผู้ร่วมลงทุน ร่วมใช้ และร่วมพัฒนาเทคโนโลยี ซึ่งในระหว่างโครงการ ชุมชนสามารถทดลองใช้เทคโนโลยีโดยไม่มีค่าใช้จ่าย แต่เมื่อโครงการสิ้นสุด ชุมชนจะเป็นผู้ตัดสินใจว่าจะซื้อ เช่า หรือคืนเทคโนโลยี หากยอมลงทุนต่อ นั่นหมายความว่าเทคโนโลยีนั้นสามารถสร้างคุณค่าทางเศรษฐกิจได้จริง
รองศาสตราจารย์ ดร.พีรเดช ทองอำไพ ประธานคณะทำงานกำกับทิศทาง พิจารณา ติดตามและประเมินผล ภายใต้แผนงานเป้าหมายสำคัญตามยุทธศาสตร์ ววน. “ครัวเรือนในชนบทและผู้ประกอบการในพื้นที่ มีรายได้เพิ่มขึ้นด้วยเทคโนโลยีที่เหมาะสม (12,000 ครัวเรือนในชนบท มีรายได้สุทธิเพิ่มขึ้น 5,000 บาทต่อเดือน ภายใน 2 ปี)” กล่าวว่า เป้าหมายหลักของโครงการ คือการทำให้ครัวเรือนที่เข้าร่วมโครงการ มีรายได้เฉลี่ยสุทธิเพิ่มขึ้นจากนวัตกรรมหรือเทคโนโลยีที่เขานำไปใช้ เฉลี่ยเดือน 5,000 บาทต่อเดือนต่อครัวเรือน หรือปีละ 60,000 บาทต่อครัวเรือน ซึ่งในปีแรกของโครงการ (ปีงบประมาณ 2568) ได้ให้ทุนสนับสนุนตรงกับผู้ใช้เทคโนโลยีจำนวน 87 โครงการ พบว่ารายได้ครัวเรือนที่เพิ่มขึ้นจากผู้เข้าร่วมโครงการในปีแรก 11,897 ราย คิดเป็นเงินกว่า 945 ล้านบาท โดย 58 เปอร์เซ็นต์ของผู้เข้าร่วมโครงการ (6,934 ราย) มีรายได้สุทธิเพิ่มขึ้นมากกว่า 60,000 บาทต่อปี (ข้อมูล ณ วันที่ 29 ก.ค. 69)
จากความสำเร็จครั้งนี้ จึงเป็นที่มาของการจัดงาน AppTech EXPO 2026 : พลังเทคโนโลยีที่เหมาะสมเพื่อการพัฒนาชุมชนและพื้นที่ “สร้างนวัตกรชุมชน ขับเคลื่อนเศรษฐกิจฐานรากอย่างยั่งยืน” ในวันที่ 4 – 5 สิงหาคม 2569 ณ โรงแรมเซ็นทารา แกรนด์ แอท เซ็นทรัลพลาซ่า ลาดพร้าว กรุงเทพฯ เพื่อนำเสนอความสำเร็จของการขยายผลการใช้ประโยชน์จากเทคโนโลยีที่เหมาะสม (Appropriate Technology) และนวัตกรรมพร้อมใช้ ไปสู่วงกว้าง โดยมีนวัตกรชุมชนจากทุกภูมิภาคมาร่วมพูดคุยและถึงบอกเล่าความเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นกับตนเอง กับอาชีพ และกับชุมชนพื้นที่ ทั้งนี้ ภายในงานยังได้รับเกียรติจาก ศาสตราจารย์ ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม กล่าวแสดงวิสัยทัศน์ในหัวข้อ “อว.เชื่อมองค์ความรู้ ขยายเทคโนโลยีที่เหมาะสม สร้างนวัตกรชุมชน สู่การพัฒนาประเทศอย่างยั่งยืน” และมอบรางวัลนวัตกรระดับดีเด่น 5 รางวัล พร้อมเยี่ยมชมนิทรรศการ
สำหรับผู้สนใจร่วมงาน AppTech EXPO 2026 : พลังเทคโนโลยีที่เหมาะสมเพื่อการพัฒนาชุมชนและพื้นที่ “สร้างนวัตกรชุมชน ขับเคลื่อนเศรษฐกิจฐานรากอย่างยั่งยืน” สามารถลงทะเบียนร่วมงานได้ที่ https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfRykE_klAykcLWO7TWzPWJ31p4Vnl8mnU6J5PZ2S6_VaiudQ/viewform?usp=dialog หรือลงทะเบียนที่หน้างาน (ไม่มีค่าใช้จ่าย)
