เรียบเรียงโดย : ดร.วิจารย์ สิมาฉายา ผู้อำนวยการสถาบันสิ่งแวดล้อมไทย
ในยุคที่เทคโนโลยีก้าวล้ำปัจจุบัน “ดาต้าเซ็นเตอร์” (Data Center) ได้กลายมาเป็นโครงสร้างพื้นฐานที่มีบทบาทสำคัญอย่างยิ่งต่อการขับเคลื่อนเศรษฐกิจดิจิทัลของประเทศไทย ไม่ว่าจะเป็นการรองรับบริการออนไลน์ ระบบคลาวด์ ปัญญาประดิษฐ์ ไปจนถึงการจัดเก็บข้อมูลมหาศาล การเติบโตอย่างก้าวกระโดดนี้ ส่งผลให้ไทยมีความต้องการสร้างดาต้าเซ็นเตอร์เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง แต่อีกด้านหนึ่ง โครงสร้างพื้นฐานเหล่านี้กลับซ่อนโจทย์ใหญ่ที่ท้าทาย นั่นคือผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและชุมชน
วิกฤตทรัพยากรที่ซ่อนอยู่ในเซิร์ฟเวอร์ อย่างการใช้พลังงานและการจัดการทรัพยากรเป็นสิ่งที่ต้องเตียมพร้อม เนื่องจากดาต้าเซ็นเตอร์เป็นระบบที่ต้องทำงานตลอด 24 ชั่วโมง จึงจำเป็นต้องใช้ไฟฟ้าและแหล่งน้ำจืดในปริมาณมหาศาล ทั้งสำหรับระบบประมวลผล ระบบสำรองไฟ และระบบทำความเย็น ผู้ประกอบการจึงต้องวางแผนเพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงานอย่างจริงจัง เริ่มตั้งแต่การเลือกใช้เทคโนโลยีที่ประหยัดไฟ ส่งเสริมการใช้พลังงานสะอาด ไปจนถึงการให้ความสำคัญกับการจัดการขยะอิเล็กทรอนิกส์ การใช้วัสดุอย่างคุ้มค่า และการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก
แต่เมื่อการพัฒนาเทคโนโลยีเดินหน้าไปไกลสิ่งที่อย่าลืมคำนึงถึงคือ ความโปร่งใสและชุมชน โดยการพัฒนาดาต้าเซ็นเตอร์ที่ดี ต้องเริ่มต้นจากการประเมินผลกระทบต่อชุมชนและสิ่งแวดล้อมตั้งแต่ระยะวางแผน การเลือกพื้นที่ตั้งโครงการต้องหลีกเลี่ยงพื้นที่เมืองที่มีประชากรหนาแน่น เพื่อลดความเสี่ยงด้านต่างๆ เช่น การแย่งชิงทรัพยากรน้ำ ปัญหาการจราจร มลพิษทางเสียง ไปจนถึงแผนรับมือเหตุฉุกเฉินที่สำคัญ การดำเนินงานต้องมีความรับผิดชอบ ปฏิบัติตามกฎหมาย และเปิดเผยข้อมูลด้านสิ่งแวดล้อมอย่างโปร่งใส เพื่อสร้างความเชื่อมั่นให้กับหน่วยงานภาครัฐ นักลงทุน และประชาชนในพื้นที่
“การพัฒนา Data Center ในประเทศไทย ไม่ควรมองเพียงมิติด้านการเติบโตทางเศรษฐกิจเท่านั้น แต่เราต้องสร้างความเข้าใจร่วมกันเกี่ยวกับการใช้พลังงานและทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพ รวมถึงตระหนักถึงผลกระทบที่อาจตามมาอย่างรอบด้าน การผลักดันและส่งเสริมแนวทาง Green Data Center จึงเป็นทางออกสำคัญในการสร้างสมดุลระหว่างเศรษฐกิจดิจิทัล ประสิทธิภาพพลังงาน และความยั่งยืน เพื่อให้การก้าวไปข้างหน้าของเทคโนโลยี ดำเนินไปพร้อมกับการลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม และยกระดับคุณภาพชีวิตของชุมชนได้อย่างแท้จริง”
ไม่ใช่มีแค่เรื่องของเทคโนโลยีแต่การสร้างความตระหนักรู้ กับผู้ประกอบการที่ควรสื่อสารอย่างตรงไปตรงมา โดย
ในระยะยาว ปัจจัยที่จะทำให้ประเทศไทยเปลี่ยนผ่านสู่ Green Data Center ได้สำเร็จ ต้องมุ่งสู่เป้าหมายการพัฒนากรีนดาต้าเซ็นเตอร์ (Green Data Center) ซึ่งจะเกิดขึ้นได้ก็ต่อเมื่ออาศัยความร่วมมือจากทุกภาคส่วน ในการกำหนดมาตรฐานด้านสิ่งแวดล้อมที่ชัดเจน พร้อมทั้งเปิดพื้นที่ให้ประชาชนและชุมชนเข้ามามีส่วนร่วมตั้งแต่เริ่มต้น รับฟังข้อกังวลเพื่อร่วมกันหาแนวทางแก้ไข หากเราร่วมกันวางแผนอย่างรัดกุมตั้งแต่ต้น ประเทศไทยจะสามารถก้าวทันเทคโนโลยีโดยไม่ทิ้งภาระด้านสิ่งแวดล้อมไว้กับสังคมรุ่นหลัง
ติดตามข่าวสาร สถาบันสิ่งแวดล้อมไทยได้ที่ : สถาบันสิ่งแวดล้อมไทย
