ถอดบทเรียนน้ำท่วมกรุง ชี้ไทยต้องเร่งปรับตัวรับมือวิกฤตโลกรวน

ถอดบทเรียนน้ำท่วมกรุง ชี้ไทยต้องเร่งปรับตัวรับมือวิกฤตโลกรวน

เรียบเรียงโดย : ดร.วิจารย์ สิมาฉายา ผู้อำนวยการสถาบันสิ่งแวดล้อมไทย จากเหตุการณ์ฝนตกหนักและน้ำท่วมขังในหลายพื้นที่ของกรุงเทพมหานครในช่วงที่ผ่านมา สถาบันสิ่งแวดล้อมไทย (TEI) ได้สะท้อนมุมมองและถอดบทเรียนสำคัญ โดยชี้ให้เห็นว่าวิกฤตครั้งนี้แตกต่างจากมหาอุทกภัยปี 2554 และเป็นสัญญาณเตือนว่าทุกภาคส่วนต้องเร่งเตรียมความพร้อมรับมือกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (Climate Change) ที่จะทวีความรุนแรงขึ้นและเกิดวิกฤติที่คาดการณ์ได้ยากขึ้น สาเหตุหลักของน้ำท่วมกรุงเทพฯ ในระลอกนี้ เกิดจากปริมาณฝนที่ตกหนักในพื้นที่ (Local Rain)…
ดาต้าเซ็นเตอร์ไทย: โอกาสทางเศรษฐกิจดิจิทัล กับ ความท้าทายใหม่ด้านสิ่งแวดล้อม

ดาต้าเซ็นเตอร์ไทย: โอกาสทางเศรษฐกิจดิจิทัล กับ ความท้าทายใหม่ด้านสิ่งแวดล้อม

เรียบเรียงโดย : ดร.วิจารย์ สิมาฉายา ผู้อำนวยการสถาบันสิ่งแวดล้อมไทย ในยุคที่เทคโนโลยีก้าวล้ำปัจจุบัน “ดาต้าเซ็นเตอร์” (Data Center) ได้กลายมาเป็นโครงสร้างพื้นฐานที่มีบทบาทสำคัญอย่างยิ่งต่อการขับเคลื่อนเศรษฐกิจดิจิทัลของประเทศไทย ไม่ว่าจะเป็นการรองรับบริการออนไลน์ ระบบคลาวด์ ปัญญาประดิษฐ์ ไปจนถึงการจัดเก็บข้อมูลมหาศาล การเติบโตอย่างก้าวกระโดดนี้ ส่งผลให้ไทยมีความต้องการสร้างดาต้าเซ็นเตอร์เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง แต่อีกด้านหนึ่ง โครงสร้างพื้นฐานเหล่านี้กลับซ่อนโจทย์ใหญ่ที่ท้าทาย นั่นคือผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและชุมชน วิกฤตทรัพยากรที่ซ่อนอยู่ในเซิร์ฟเวอร์…
ยุคโลกเดือดและวิกฤต “ฝนแช่” ภัยเงียบที่อันตรายกว่าพายุ และทางรอดของชุมชน

ยุคโลกเดือดและวิกฤต “ฝนแช่” ภัยเงียบที่อันตรายกว่าพายุ และทางรอดของชุมชน

เรียบเรียงโดย : ดร.วิจารย์ สิมาฉายา ผู้อำนวยการสถาบันสิ่งแวดล้อมไทย หลายคนอาจคุ้นเคยกับการเตรียมรับมือพายุลูกใหญ่ในช่วงฤดูมรสุม แต่ในยุคโลกเดือด (Global Boiling) ที่สภาพอากาศผันผวนอย่างรุนแรง สิ่งที่น่ากังวลมากขึ้นกลับเป็นปรากฏการณ์ที่เรียกว่า "ฝนแช่" ซึ่งกำลังกลายเป็นภัยเงียบที่สร้างความเสียหายรุนแรงและยืดเยื้อกว่าพายุหมุนฉับพลันอย่างที่เราคาดไม่ถึง จากข้อมูลของกรมอุตุนิยมวิทยาคาดการณ์ว่า ในช่วงเดือนสิงหาคมถึงกันยายน 2569 ประเทศไทยจะเผชิญฝนสะสมรุนแรงที่สุด โดยมีฝนตกชุกหนาแน่นครอบคลุม 60–80% ของพื้นที่ประเทศ…
จากโรงเรียนประถมสู่ศูนย์เรียนรู้วัฎจักรชีวิตของหิ่งห้อย ประเทศญี่ปุ่น

จากโรงเรียนประถมสู่ศูนย์เรียนรู้วัฎจักรชีวิตของหิ่งห้อย ประเทศญี่ปุ่น

สถาบันสิ่งแวดล้อมไทย (TEI)  ได้มีโอกาสเข้าศึกษาดูงานด้านสิ่งแวดล้อม ณ ประเทศญี่ปุ่น เพื่อเรียนรู้แนวทางการจัดการสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน ภายใต้โครงการ “ลดเปลี่ยนโลกกับโตโยต้า” โดยหนึ่งในพื้นที่สำคัญที่ได้เข้าศึกษาดูงาน คือ Okazaki City Fireflies School หรือ โรงเรียนหิ่งห้อยเมืองโอกาซากิ ตั้งอยู่ในจังหวัดไอจิ ประเทศญี่ปุ่น ซึ่งศูนย์การเรียนรู้ด้านสิ่งแวดล้อมแห่งนี้มีบทบาทสำคัญในด้านการอนุรักษ์ระบบนิเวศแหล่งน้ำและความหลากหลายทางชีวภาพของเมือง โดยเฉพาะ…
สถาบันสิ่งแวดล้อมไทย เผยผลสำรวจ “คนไทยกับสิ่งแวดล้อม 2568” ชี้วิกฤต PM2.5 ครองแชมป์ปัญหาอันดับ 1 ประชาชนแห่หนุน “กฎหมายอากาศสะอาด” เป็นวาระเร่งด่วน

สถาบันสิ่งแวดล้อมไทย เผยผลสำรวจ “คนไทยกับสิ่งแวดล้อม 2568” ชี้วิกฤต PM2.5 ครองแชมป์ปัญหาอันดับ 1 ประชาชนแห่หนุน “กฎหมายอากาศสะอาด” เป็นวาระเร่งด่วน

สถาบันสิ่งแวดล้อมไทย (TEI) เปิดเผยผลสำรวจสถานการณ์สิ่งแวดล้อมประจำปี “คนไทยกับสิ่งแวดล้อม 2568” สะท้อนสัญญาณเตือนภัยครั้งสำคัญ เมื่อปัญหาสิ่งแวดล้อมไม่ใช่เรื่องไกลตัวอีกต่อไป โดยผลสำรวจชี้ชัดว่าคนไทยส่วนใหญ่กำลังเผชิญกับผลกระทบโดยตรงทั้งสุขภาพและทรัพย์สิน พร้อมส่งเสียงเรียกร้องให้ภาครัฐเร่งบังคับใช้ “กฎหมายอากาศสะอาด” อย่างจริงจัง เพื่อกู้วิกฤตคุณภาพชีวิตคืนมา จากการสำรวจความคิดเห็นประชาชนจำนวนกว่าหนึ่งพันคนครอบคลุมทั่วทุกภูมิภาค ทุกช่วงอายุของประเทศไทยกว่า 1,120 คน พบว่าสถานการณ์สิ่งแวดล้อมในปี 2568 กระทบต่อชีวิตความเป็นอยู่และทรัพย์สินต่อประชาชนอยู่ในภาวะที่น่ากังวลมาก โดยประชาชนให้ความสำคัญกับ…
บทเรียนจากน้ำท่วมหาดใหญ่: เมื่อสัญญาณเตือนภัย “โลกเดือด” เรียกร้องการปรับตัวและเปลี่ยนแปลง

บทเรียนจากน้ำท่วมหาดใหญ่: เมื่อสัญญาณเตือนภัย “โลกเดือด” เรียกร้องการปรับตัวและเปลี่ยนแปลง

สถานการณ์อุทกภัยครั้งใหญ่ในพื้นที่อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา ที่เพิ่งผ่านพ้นไป ไม่ได้ทิ้งไว้เพียงร่องรอยความเสียหายของชีวิตทรัพย์สินและจิตใจของพี่น้องประชาชนเท่านั้น แต่เหตุการณ์นี้กำลังส่งเสียงเตือนดังสนั่นถึงวิกฤตการณ์ที่ใหญ่กว่า นั่นคือภาวะ "โลกเดือด" (Global Boiling) ซึ่งเป็นสัญญาณบ่งชี้ที่ชัดเจนว่าภัยธรรมชาติในวันนี้มีความรุนแรงและซับซ้อนเกินกว่ารูปแบบเดิมที่ประเทศไทยเคยเผชิญมาในอดีตและคาดการณ์ได้ยากขึ้น วิกฤตครั้งนี้ถือว่ามีความรุนแรงในระดับสูง ทั้งในแง่ของพื้นที่และจำนวนผู้ได้รับผลกระทบ โดยมีปัจจัยหลักมาจากปริมาณฝนที่ตกอย่างหนักถึง 350 มิลลิเมตรต่อวัน ซึ่งนักวิชาการระบุว่าเป็นปริมาณที่มากผิดปกติในรอบ 300 ปี ความผิดปกตินี้เป็นผลพวงโดยตรงจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ หรือ…
การรับมือกับสามวิกฤตสิ่งแวดล้อมโลก (Triple Planetary Crisis): การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศการสูญเสียความหลากหลายทางชีวภาพ และมลพิษสิ่งแวดล้อม

การรับมือกับสามวิกฤตสิ่งแวดล้อมโลก (Triple Planetary Crisis): การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศการสูญเสียความหลากหลายทางชีวภาพ และมลพิษสิ่งแวดล้อม

โลกกำลังเผชิญกับ วิกฤตสิ่งแวดล้อมสามประการ (Triple Planetary Crisis) ประกอบด้วย การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ การสูญเสียความหลากหลายทางชีวภาพ และ มลพิษสิ่งแวดล้อม ซึ่งเป็นปัญหาที่เชื่อมโยงกันอย่างลึกซึ้งและกำลังคุกคามระบบนิเวศที่มนุษย์พึ่งพา การละเลยต่อวิกฤตเหล่านี้จะส่งผลกระทบอย่างรุนแรงต่อการบรรลุเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) สุขภาพของมนุษย์ รวมทั้งความมั่นคงทางเศรษฐกิจและสังคม การเตรียมการรับมือกับปัญหาดังกล่าว ประเทศจะต้องมีความพร้อม ประชาชนต้องเข้ใจและร่วมมือกัน ประเทศไทยซึ่งมีทรัพยากรธรรมชาติอุดมสมบูรณ์และมีการเติบโตทางเศรษฐกิจอย่างรวดเร็ว ในขณะเดียวกันเป็นประเทศที่มีความเปราะบางสูงต่อผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศที่กำลังประสบทั้งในประเทศไทยและในภูมิภาคเอเชีย-แปซิฟิก…
ฉลากเขียวไทยก้าวสู่เวทีโลก! ตอกย้ำบทบาทผู้นำด้านความยั่งยืน ผ่านความร่วมมือระดับนานาชาติ

ฉลากเขียวไทยก้าวสู่เวทีโลก! ตอกย้ำบทบาทผู้นำด้านความยั่งยืน ผ่านความร่วมมือระดับนานาชาติ

เรียบเรียงโดย ดร.วิจารย์ สิมาฉายา ยอมรับว่าทุกวันนี้โลกเผชิญกับแรงกดดันจากวิกฤตสิ่งแวดล้อมและสภาพภูมิอากาศที่ทวีความรุนแรงมากขึ้นทำให้หลายภาคส่วนที่เกี่ยวข้องลุกขึ้นมาให้ความสำคัญและมุ่งมั่นในการก้าวเดินบนแรงกดดันที่เกิดขึ้น เช่นเดียวกับภาคอุตสาหกรรมต่างๆและภาครัฐทั่วโลกต่างออกมาประกาศตนว่าจะมุ่งสู่ “การพัฒนาที่ยั่งยืน” ดังนั้น ในยุคที่ทั่วโลกมุ่งสู่การพัฒนาที่ยั่งยืน “การผลิตและการบริโภคอย่างยั่งยืน” ตามเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน เป้าหมายที่ 12 (SDGs12)จึงไม่ใช่เพียงแนวคิดอีกต่อไป หากแต่เป็นพันธสัญญาที่ทุกประเทศต้องร่วมกันขับเคลื่อน และหนึ่งในกลไกสำคัญที่เป็นทั้งใบเบิกทางสู่โอกาสทางการค้าและเครื่องมือสร้างความเชื่อมั่นให้แก่ผู้บริโภค รวมทั้งช่วยให้ผู้บริโภคเลือกอย่างมีความรับผิดชอบ คือ “ฉลากสิ่งแวดล้อม” เครื่องหมายเหล่านี้จึงไม่ใช่แค่สิ่งที่ติดลงบรรจุภัณฑ์ แต่เป็นสัญลักษณ์สะท้อนความใส่ใจของผู้ผลิต…
ขยะอาหาร: วิกฤตบนจานที่เปลี่ยนเป็นโอกาสทองได้

ขยะอาหาร: วิกฤตบนจานที่เปลี่ยนเป็นโอกาสทองได้

เรียบเรียงโดย ดร.วิจารย์ สิมาฉายา ในยุคที่ชีวิตเร่งรีบ ศูนย์อาหารตามสถานที่ต่างๆ ได้กลายเป็นแหล่งฝากท้องที่มอบความสะดวกสบายให้แก่ผู้คนนับไม่ถ้วน ไม่ว่าจะเป็นในอาคารสำนักงาน โรงพยาบาล หรือแหล่งชุมชน ท่ามกลางความสะดวกสบายนี้ มีสิ่งหนึ่งที่เติบโตอย่างเงียบๆ นั่นคือขยะอาหาร (Food Waste) ที่เกิดขึ้นตลอดทั้งวัน และกลายเป็นปัญหาใหญ่ระดับประเทศ สถานการณ์ขยะเศษอาหารของโลกทำให้สูญเสียทรัพยากรและก่อให้เกิดก๊าซเรือนกระจกมากกว่า 3% ของเหลืออื่นๆ และสำหรับประเทศไทยนั้นน่าเป็นห่วงไม่น้อย…
การสื่อสารสิ่งแวดล้อม: สะพานเชื่อมความรู้สู่การลงมือทำ

การสื่อสารสิ่งแวดล้อม: สะพานเชื่อมความรู้สู่การลงมือทำ

ในยุคที่โลกกำลังเผชิญกับวิกฤตสิ่งแวดล้อมรอบด้าน ทั้งจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ มลพิษทางอากาศและน้ำ การสูญเสียความหลากหลายทางชีวภาพ ตลอดจนภัยพิบัติที่รุนแรงและบ่อยครั้งขึ้น ประเด็นสิ่งแวดล้อมจึงไม่ใช่เรื่องไกลตัวอีกต่อไป แต่กลายเป็นเรื่องที่กระทบต่อชีวิต สุขภาพ และเศรษฐกิจของผู้คนในทุกระดับทั่วโลกท่ามกลางวิกฤตเหล่านี้ “การสื่อสาร” จึงกลายเป็นเครื่องมือสำคัญในการเชื่อมโยงความรู้ ความเข้าใจ และการมีส่วนร่วมของประชาชน เพื่อผลักดันให้เกิดการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมการมีส่วนร่วมของภาคส่วนต่างๆในการและขับเคลื่อนสังคมสู่ความยั่งยืน “จากการทำงานด้านสิ่งแวดล้อมกว่า 40 ปี ส่วนตัวมองว่าการสื่อสารประเด็นสิ่งแวดล้อมที่ดี จำเป็นต้องทำให้ผู้คนมองเห็นว่าปัญหาสิ่งแวดล้อมไม่ใช่เรื่องไกลตัว แต่ส่งผลกระทบโดยตรงต่อชีวิตของพวกเขา…
มิถุนายน เดือนแห่งความหลากหลายทางเพศ เดือนของวันสิ่งแวดล้อมโลกและวันทะเลโลก

มิถุนายน เดือนแห่งความหลากหลายทางเพศ เดือนของวันสิ่งแวดล้อมโลกและวันทะเลโลก

เรียบเรียงโดย ดร.วิจารย์ สิมาฉายา ผู้อำนวยการสถาบันสิ่งแวดล้อมไทย หรือ TEI เดือนมิถุนายน ไม่ได้เป็นเพียงแค่กลางปีเท่านั้น แต่ยังเป็นเดือนที่เต็มไปด้วยความหมายอันทรงพลัง เป็นทั้ง "เดือนแห่งความหลากหลายทางเพศ" (Pride Month) ที่สะท้อนการเคารพในศักดิ์ศรีและสิทธิมนุษยชนของทุกคน และเดือนนี้ไม่ได้เป็นเพียงเดือนที่เราเคารพในศักดิ์ศรีและสิทธิมนุษยชนเท่านั้น แต่ยังเป็นเดือนที่ทั่วโลกต้องเครพ ให้เกียรติและให้ความสำคัญกับ “ธรรมชาติ” เช่นกันเพราะเดือนนี้มีวันสำคัญอย่าง "วันสิ่งแวดล้อมโลก"…
ขยะเกาะ ขยะหาด กับความสำคัญวันมหาสมุทรโลก: ประเภทขยะบนเกาะ พบและจัดการต่อได้อย่างไร

ขยะเกาะ ขยะหาด กับความสำคัญวันมหาสมุทรโลก: ประเภทขยะบนเกาะ พบและจัดการต่อได้อย่างไร

รวบรวมข้อมูลและเรียบเรียงโดย คุณวิลาวรรณ น้อยภา ผู้อำนวยการฝ่ายทรัพยากรธรรมชาติ สถาบันสิ่งแวดล้อมไทย ขยะพลาสติกพบมากสุด ย่อยสลายยาก ได้แก่ ขวดน้ำ (พลาสติก PET) ถุงพลาสติก กล่องโฟม อวน/เชือก  ขยะอินทรีย์ พวกเศษอาหาร เปลือกผลไม้ ใบไม้ ส่วนนี้ทำปุ๋ยได้ แต่ต้องจัดการให้ดี…